Krążniki HDPE • konstrukcja
Budowa i właściwości krążników HDPE
Płaszcz z polietylenu dużej gęstości jest tylko jednym elementem. O nośności, oporach i trwałości decyduje współpraca płaszcza, opraw, osi, łożysk i uszczelnienia.
Z czego składa się krążnik HDPE
Typowy krążnik zawiera rurowy płaszcz HDPE, stalową oś, oprawy łożyskowe, łożyska, układ uszczelnień i zakończenia osi dopasowane do konstrukcji wsporczej. W niektórych odmianach tworzywowy korpus jest wzmacniany elementem stalowym, a powierzchnia może być gładka, obrabiana albo wyposażona w elementy elastomerowe.
Oprawa musi ustalać łożysko bez deformacji i zachować współosiowość po połączeniu z płaszczem. Sposób mocowania – wcisk, zgrzewanie, połączenie kształtowe lub konstrukcja mieszana – ma wpływ na geometrię, szczelność oraz możliwość przenoszenia obciążeń.
Właściwości HDPE przydatne w przenośniku
- brak korozji elektrochemicznej płaszcza – korzystny w wilgoci, na zewnątrz i przy wielu agresywnych materiałach,
- niewielka masa – ułatwia montaż i może zmniejszać bezwładność,
- odporność na ścieranie – przydatna przy pyle i drobnym materiale, zależna od gatunku oraz wykonania powierzchni,
- tłumienie drgań i hałasu – tworzywo nie przenosi dźwięku tak jak cienkościenna stal,
- niski współczynnik tarcia – w razie poślizgu może ograniczać agresywność kontaktu z taśmą,
- odporność chemiczna – szeroka, lecz zawsze wymagająca sprawdzenia dla konkretnej substancji, stężenia i temperatury.
Właściwości, których nie wolno upraszczać
HDPE ma mniejszą sztywność niż stal i silniej reaguje na temperaturę. Nośność krążnika zależy więc od średnicy, grubości płaszcza, długości, konstrukcji opraw oraz osi. Duże obciążenie jest możliwe, ale wymaga odpowiednio zaprojektowanego zespołu i danych producenta.
Tworzywo rozszerza się cieplnie inaczej niż stalowa oś. Projekt powinien uwzględniać zmiany wymiarów, a zakres temperatur musi dotyczyć gotowego krążnika. Szczególnej ostrożności wymagają cementownie w pobliżu gorącego klinkieru, odlewnie i procesy z gorącym materiałem.
Standardowy HDPE nie powinien być automatycznie uznawany za antystatyczny, trudnopalny lub odpowiedni do stref zagrożonych wybuchem. W takich zastosowaniach potrzebna jest wersja o udokumentowanych właściwościach oraz zgodność całej instalacji z wymaganiami bezpieczeństwa.
Powierzchnia płaszcza
Powierzchnia może pozostać naturalna, być wygładzona, toczona albo otrzymać mikrorowki. Wykończenie wpływa na kontakt z taśmą, odprowadzanie drobnego materiału, przyczepność i bicie. W krążnikach bocznych lub prowadzących geometria powierzchni ma szczególne znaczenie dla ochrony krawędzi taśmy.
Krążnik HDPE może również stanowić bazę dla pierścieni udarowych i tarcz powrotnych. Wtedy trzeba ocenić zarówno korpus, jak i twardość, odporność oraz mocowanie elastomeru.
Co powinno znaleźć się w dokumentacji
- rysunek z wymiarami i końcówkami osi,
- dopuszczalne obciążenie dla podanej długości i prędkości,
- zakres temperatur otoczenia, taśmy i materiału,
- typ łożysk oraz przekrój uszczelnienia,
- opory rozruchu i obrotu wraz z warunkami badania,
- dopuszczalne bicie promieniowe,
- deklaracje właściwości specjalnych, jeśli są wymagane.