Krążniki • rodzaje
Krążniki pierścieniowe – budowa, funkcje i dobór
Pierścienie elastomerowe mogą tłumić uderzenia, rozbijać przyklejony materiał albo chronić taśmę na powrocie. O funkcji decyduje całe wykonanie krążnika, a nie sama obecność gumy.
Pierścieniowy nie zawsze oznacza udarowy
Potoczne nazewnictwo często łączy krążniki pierścieniowe z udarowymi, lecz są to dwa różne sposoby opisu. Pierścienie mówią o budowie powierzchni roboczej. Funkcja udarowa wynika z miejsca montażu, energii uderzeń, twardości i geometrii elastomeru, średnicy krążnika, sztywności osi oraz rozstawu całych zestawów.
Krążniki z masywnymi pierścieniami gumowymi są używane w strefach załadunku, gdzie pomagają ograniczyć szczytowe obciążenia taśmy. Inne układy pierścieni pracują po stronie powrotnej i pomagają naruszać warstwę przyklejonego materiału. Nie powinno się zamawiać obu wersji pod jedną nazwą bez rysunku i opisu funkcji.
Wersja udarowa
Gęsto rozmieszczone, masywne pierścienie mają pochłaniać energię. Trzeba sprawdzić energię spadania materiału, rozstaw i ugięcie taśmy.
Wersja powrotna
Rozmieszczenie pierścieni ogranicza ciągły kontakt z zabrudzoną taśmą i może pomagać w odrywaniu carrybacku. To wsparcie, nie zamiennik skrobaka.
Co sprawdzić przed doborem
- po której stronie taśmy krążnik ma pracować i jaka jest rzeczywista funkcja zestawu,
- średnicę roboczą, długość, typ końców osi i zgodność z uchwytami,
- twardość, szerokość, profil i rozmieszczenie pierścieni,
- obciążenie statyczne i dynamiczne oraz największy wymiar brył,
- prędkość taśmy, częstotliwość uderzeń i możliwość nagrzewania elastomeru,
- odporność gumy na oleje, temperaturę, ozon i transportowany materiał,
- typ łożysk oraz konstrukcję uszczelnienia.
W strefie załadunku krążnik należy rozpatrywać razem z prowadzeniem materiału, wysokością spadku, łagodzeniem prędkości względnej i uszczelnieniem fartuchów. Gdy energia jest duża, warto porównać zestawy udarowe z łożem udarowym. Każde rozwiązanie inaczej wpływa na szczelność, tarcie i możliwość serwisu.
Pierścienie, które nie pracują prawidłowo
Typowe problemy to zsuwanie lub obracanie się pierścieni na płaszczu, pękanie gumy, trwałe odkształcenie, nierównomierne zużycie i narastanie materiału między elementami. Przyczyną bywa zły materiał pierścieni, przekroczona temperatura, nieprawidłowe podparcie lub uderzenia większe niż przewidziane przy doborze.
Warto kontrolować również krawędzie taśmy. Układ pierścieni powinien podpierać je w sposób przewidziany przez producenta. Niewłaściwe rozmieszczenie może powodować miejscowe ugięcia i charakterystyczne falowanie taśmy. Jeśli krążniki mają problem z carrybackiem, najpierw trzeba ocenić krążniki tarczowe oraz skuteczność całego systemu czyszczenia.
Bezpieczeństwo: oględziny i wymianę wykonuje się po zatrzymaniu, zabezpieczeniu i sprawdzeniu braku możliwości niezamierzonego uruchomienia przenośnika. Obracający się krążnik i taśma tworzą strefę wciągania.
Czy pierścienie mogą współpracować z HDPE?
Tak. Płaszcz lub elementy konstrukcji krążnika mogą być wykonane z HDPE, a powierzchnię roboczą mogą tworzyć pierścienie elastomerowe. Takie zestawienie pozwala połączyć niewielką masę i odporność korozyjną korpusu z funkcją udarową lub oczyszczającą pierścieni. Nadal należy jednak sprawdzić obciążenie, temperaturę i wymagania pożarowe całego wykonania.
Więcej o tej grupie znajduje się na stronie Krążniki HDPE.